Czym jest krążek międzykręgowy?
Krążek międzykręgowy (łac. Discus intervertebralis) to mały dysk chrzęstno-włóknisty znajdujący się między dwoma kręgami, składający się z dwóch części: pierścienia włóknistego (anulus fibrosus), czyli zewnętrznej obręczy utrzymującej krążek w jego pozycji, oraz jądra miażdżystego (nucleus pulposus), będącego płynnym, galaretowatym środkiem. Dzięki wysokiej zawartości wody w jądrze miażdżystym każdy krążek międzykręgowy działa jak mała poduszka lub amortyzator między poszczególnymi kręgami.
Pod wpływem nacisku krążki międzykręgowe tracą płyn. Z tego powodu człowiek w ciągu dnia potrafi skurczyć się nawet o trzy centymetry. Podczas odciążenia krążków, czyli w pozycji leżącej, chłoną one płyn z powrotem niczym gąbka. Dzięki procesowi wyciskania i wchłaniania płynu krążki są zaopatrywane w składniki odżywcze, ponieważ od 20. roku życia, po zakończeniu wzrostu, nie posiadają już własnych naczyń krwionośnych. Zmiana ciśnienia między obciążeniem a odciążeniem jest zatem jednym z podstawowych warunków metabolizmu krążków międzykręgowych. Ruch człowieka sprzyja tej wymianie ciśnień.
Gdzie znajduje się krążek międzykręgowy?
Krążki międzykręgowe znajdują się między poszczególnymi kręgami kręgosłupa (składającego się z odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowego) i łączą kręgi w sposób elastyczny. Wyjątkiem są połączenia między czaszką a pierwszym kręgiem szyjnym oraz między pierwszym a drugim kręgiem szyjnym – tutaj krążki nie występują. Łącznie zdrowy kręgosłup posiada 23 krążki międzykręgowe, które stanowią około jednej czwartej jego całkowitej długości.
Jaką funkcję pełni krążek międzykręgowy?
Krążki międzykręgowe pełnią rolę amortyzatorów lub podkładek między poszczególnymi kręgami. Ponieważ same w sobie są elastyczne dzięki płynnemu, galaretowatemu jądru, zapewniają ruchomość kręgosłupa. Bez nich kręgi spoczywałyby bezpośrednio na sobie, blokowałyby się lub zahaczały o siebie nawzajem, co byłoby bardzo bolesne. Krążki zapewniają również ochronę włóknom nerwowym rdzenia kręgowego.
Czym jest przepuklina krążka międzykręgowego?
Wraz z wiekiem zawartość wody, a tym samym elastyczność krążka, maleje. Jeśli pierścień włóknisty otaczający miękkie jądro krążka stanie się przez to bardziej kruchy, może dojść do wysunięcia się jądra miażdżystego. W takim przypadku mówimy o wypuklinie krążka międzykręgowego. Jeśli pierścień włóknisty zostanie wręcz przerwany przez jądro miażdżyste, mamy do czynienia z przepukliną krążka międzykręgowego. Krążek w pewnym sensie „wypada” do przodu.
Najczęściej przepukliny krążków międzykręgowych występują w odcinku lędźwiowym, czyli w dolnej części kręgosłupa. To tam kręgosłup jest znacznie bardziej obciążony niż np. w odcinku szyjnym. Istotną rolę odgrywają tu nadwaga, długa praca w pozycji siedzącej, brak ruchu oraz nieprawidłowe obciążenia (osteochondroza).
Dlaczego przepuklina krążka boli?
Dolegliwości wywoływane przez przepuklinę zależą od miejsca jej wystąpienia, stopnia zaawansowania oraz od tego, czy zajęte są nerwy lub korzenie nerwowe. Jeśli przepuklina uciska korzenie nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego w odcinku lędźwiowym, wywołuje to przede wszystkim ból. Jest on często opisywany jako przewlekły, kłujący i nasilający się podczas ruchu. Najbardziej znany jest ból rwy kulszowej, który może promieniować przez pośladek aż do nogi, potocznie często nazywany „postrzałem”. W odcinku szyjnym przy przepuklinie pojawia się ból karku oraz ból promieniujący do ramienia.
Jak zapobiegać przepuklinom krążków międzykręgowych?
Najczęstszą przyczyną przepuklin jest brak ruchu i wynikające z tego osłabienie mięśni grzbietu oraz brzucha. Ze względu na rozwój technologii coraz mniej ruszamy się w codziennym życiu i pracy. Ponad dwie trzecie pracowników rusza się mniej niż godzinę dziennie. Jako główne przyczyny podaje się brak motywacji oraz brak czasu. Dlatego warto zadbać o ciągły ruch już podczas pracy. Bezpośrednio na krześle biurowym, na którym często spędzamy do 10 godzin dziennie.
Więcej ruchu dzięki krzesłom biurowym Aeris
Aktywne krzesła firmy Aeris, takie jak Swopper i 3Dee, stanowią na to skuteczne rozwiązanie. Dzięki specjalnej technologii 3D nie tylko umożliwiają naturalny i samoistny ruch podczas siedzenia, ale także go wymuszają i wspierają. Ten rodzaj ruchu odpowiada naturalnej potrzebie poruszania się człowieka: jest spontaniczny, intuicyjny, swobodny w każdym kierunku i samoistny. Dzięki ruchom 3D eliminowane są jednostronne obciążenia krążków międzykręgowych. Wibracje w płaszczyźnie pionowej obciążają i odciążają krążki, wspierając tym samym ich zaopatrzenie w składniki odżywcze. Dzięki temu pozostają one zdrowe i elastyczne. Ruchome, dynamiczne siedzenie wzmacnia ponadto mięśnie brzucha i pleców, zapobiegając tym samym bólom kręgosłupa i przepuklinom krążków międzykręgowych.
Bibliografia
Active Office: Warum Büros uns krank machen und was dagegen zu tun ist, Josef Glöckl i Dieter Breithecker, wydawnictwo Springer Gabler, 2014
